Krzysztof Turzański - Sława Umińska-Kajdan

2026-08-04

Dziwne czasy

Mam wrażenie, że żyjemy w naprawdę dziwnych czasach. Nie dlatego, że świat nagle zwariował. Raczej stopniowo i niezauważalnie się zmienia. A my się do tego przyzwyczajamy jak gotująca się na wolnym ogniu żaba. Coraz częściej gubimy coś, co kiedyś wydawało się oczywiste – zwykłą przyzwoitość, umiar i pokorę.

Znana psycholożka mówi o Idze Świątek. O jednej z najwybitniejszych polskich sportsmenek, którą zna cały świat. Która osiągnęła w sporcie tyle, że pewnie przez długie lata będzie trudno komuś jej dorównać. Tak, ma teraz słabszy okres, ale czy to powód, żeby pisać, że “jest głupiutka i nie wie co się dzieje”? Gdyby jeszcze się Panie znały, ale… pani psycholog Igę widziała tylko w telewizji. Padły słowa, które bardziej pasowały do internetowego hejtera niż do osoby, która od lat uczy innych empatii i zrozumienia. Krytykanctwo wchodzi nam w krew. Zrobić przykrość drugiemu człowiekowi, zdeprecjonować jego sukcesy i radości, odebrać godność.

Pomyślałem sobie, że jeśli nawet autorytety przestają ważyć słowa, to czego mamy oczekiwać od anonimowych komentujących? Jak możemy wymagać jakiś standardów i kultury od anonimowych internautów wylewających swoje frustracje w internecie? Znaleźliśmy się na równi pochyłej. “Autorytety” i politycy dolewają oliwy do ognia pokazując publicznie, że wszystko jest dozwolone. Nie ma zasad.

Prezydent RP ułaskawił kibola – Piotra “Starucha” Staruchowicza. Odpowiadał w przeszłości m.in. ws. bójki z rozbojem, napaści na piłkarza Legii oraz dostawał kilkukrotne zakazy stadionowe. I ostatni zakaz stadionowy decyzją Prezydenta został uchylony. Czy na pewno zmierzamy w dobrym kierunku?

Niezależnie od samej decyzji – sprawa wywołała ostrą wymianę zdań. Politycy nie krępowali się w swoich opiniach. Całość wywołała dyskusję w internecie, która bynajmniej poziomu nie trzymała.

I tak jest niemal codziennie.

Jedno zdjęcie. Jeden nagłówek. Kilkunastosekundowy film. Jedna wyrwana z kontekstu wypowiedź. To wystarczy, żeby tysiące ludzi wydały wyrok. W każdej sprawie. Bez pytań. Bez refleksji. Bez cienia wątpliwości.

Mam wrażenie, że dzisiaj każdy jest ekspertem od wszystkiego. Psychologii. Prawa. Medycyny. Sportu. Polityki. Wystarczy konto w mediach społecznościowych i przekonanie o własnej nieomylności.

Najbardziej niepokoi mnie jednak coś innego.

Coraz trudniej znaleźć ludzi, którzy potrafią powiedzieć: „nie wiem”, „mogłem się pomylić”, „poczekajmy na fakty”. Pokora stała się słabością. Wątpliwości uznawane są za brak charakteru. Krzyk wygrywa z argumentem.

A przecież świat nie stał się czarno-biały.  Nie twierdzę, że kiedyś było idealnie. Nie było. Ludzie zawsze się spierali, popełniali błędy i oceniali innych. Różnica polega na tym, że dziś robią to natychmiast i przed publicznością liczącą tysiące, a czasem miliony osób. I krytykujemy wszystko – wygląd, ubiór, sposób spędzania czasu 0 dosłownie wszystko.

Coraz więcej złości, pretensji, wyzwisk i krzyku. Coraz mniej życzliwości, uśmiechu i spokoju. Coraz częściej osoby, które mają coś wartościowego do powiedzenia – milczą. Chronią swoją prywatność, swoje zdanie, swoje myśli. Żeby nie mieszać się z tłumem, nie zostać zakrzyczanym.

Może właśnie dlatego tak bardzo brakuje nam autorytetów.

Bo autorytet to nie ten, kto ma najwięcej obserwujących. Nie ten, kto najgłośniej krzyczy. Nawet nie ten, kto zawsze ma rację.

Autorytet to człowiek, który rozumie, że słowa mają konsekwencje. Że zanim kogoś oceni, warto go wysłuchać. I że czasem największą oznaką mądrości jest powstrzymanie się od wydania wyroku.

Kiedyś znana osoba powiedziała mi coś takiego: “jeśli  masz 250 000 obserwujących na facebooku musisz się zastanowić co piszesz. Bo konsekwencje głupoty, którą zrobisz mogą być poważne”. Słowa potrafią ranić. Dlatego przed ich napisaniem konieczna jest refleksja.

A z tym, mam wrażenie, mamy dziś coraz większy problem.