Krzysztof Turzański - Sława Umińska-Kajdan

2020-05-07

Nie potrafimy rozmawiać o polityce…

Polityka zawsze budziła emocje, szczególnie w okresie wyborczym. Dyskusje przy rodzinnych stołach, spory, karczemne wręcz awantury. Nigdy jednak nie zaszliśmy w tych podziałach tak daleko jak dziś.  Niemal każda wypowiedź dotycząca dziś partii politycznych, liderów, kandydatów (nawet niezrzeszonych) obarczona jest epitetem osobistym, czy wręcz inwektywą. Prawda jest jedna, absolutna i nie ma tu miejsca na inne poglądy. Tolerancja i kompromis zostały wykreślone z naszych słowników.

Być może dlatego zaczynamy unikać rozmów o polityce, kiedy spotykamy się twarzą w twarz. Raczej ogłaszamy radykalne stwierdzenia publikując je w mediach społecznościowych, w komentarzach… jednym słowem błyszczymy w internecie. Nie dyskutujemy też o programach, pomysłach na Polskę, ale skupiamy się na atakowaniu poszczególnych kandydatów. Ten taki, ten owaki, a tamten jeszcze gorszy. Z tego ogromu jadu, kłamstw i wzajemnych oszczerstw trudno już wychwycić co jest prawdą, a co nie.

Nie ma walki na programy, pomysły dla Polski – jest ogólnonarodowa stadionowa ustawka. Walka nie na kamienie i łańcuchy, ale na emocje i słowa, które ranią równie mocno. Stoimy na barykadach jak w amoku wrzeszcząc na siebie i oblewając “wrogich kandydatów” fekaliami : “gnój, oszust, złodziej, długopis, marionetka, komuch, piesek…”

Mechanizm dobrze nam wszystkim znany. Jeśli przypomnicie sobie Państwo kampanię wyborczą w Piekarach Śląskich schemat był podobny. Merytorycznej dyskusji brak. Za to prób oszczerstw i kłamstw w celu dyskredytacji przeciwnika… bez liku. To efekt zejścia polityki partyjnej na niższe szczeble. Obrzucanie błotem, przekupywanie, oferowanie stanowisk, donoszenie, wykorzystanie służb. Metody znane z Warszawy pojawiły się na całym Śląsku, także w naszym mieście.

Prawda jest taka, że nam, mieszkańcom Piekar Śląskich, także coraz trudniej ze sobą rozmawiać. Radykalne podziały wprowadzone przez warszawskich polityków rozdarły naszą wspólnotę. Być może nie jest to przepaść, ale na pewno poważne zarysowanie. Patrząc na spory między społecznikami widać, że nawet koronawirus nie do końca nas zjednoczył. W tle szczytnych celów i tak pojawia się… polityka. W najgorszym tego słowa znaczeniu.

Obejrzałem wczoraj debatę kandydatów na Prezydenta RP. To nic, że na trzy dni przed wyborami… nie wiadomo kiedy i jak się odbędą. Takiego cyrku jeszcze w Polsce nie było.  Dyskusji przyglądałem się z zaciekawieniem, chociaż niestety… dyskusji nie było.

Każdy z kandydatów wykorzystał 6 minut. Odpowiedział na 5 pytań i złożył oświadczenie, chociaż w większości wypadków należałoby powiedzieć, że każdy złożył jedno: sześciominutowe oświadczenie – wygłoszone w odcinkach. Wiało nudą.

Pytania bez ikry, przewidywalne do bólu wypowiedzi, całkowity brak emocji, no i brak najważniejszego elementu debaty – dyskusji. Nikt nie mógł się odnieść, ripostować ani zadać swojego pytania. Nie było więc niespodzianek, trudnych pytań i sytuacji, które skłoniłyby kogokolwiek do odsłonięcia gardy.

Aktorzy wygłosili swoje kwestie. Zwycięzcy nie było, ale w tej formule chyba być go nie mogło. Każdy z widzów uzna, że zwyciężył kandydat mu najbliższy, którego poglądy lub szyld najbardziej mu odpowiadają. Nikt nie zasiał ziarna wątpliwości, nie skłonił do refleksji, nie przekonał nieprzekonanych.

O debacie można powiedzieć tylko jedno: odbyła się.

Odbyła się debata, będzie cisza wyborcza.

Nie było natomiast kampanii wyborczej, bo warunki na to nie pozwoliły.

Nie będzie za to wyborów w ogłoszonym wcześniej terminie.

Kiedy wreszcie wybory się odbędą, nie będzie to święto demokracji. Bez względu na ostateczny termin i formułę, bez względu na wynik – sądzę, że frekwencja będzie najniższa w historii. Wyniki będą kwestionowane, a legalność procedury podważana. To będzie smutny dzień, w którym pogłębią się podziały, a idea społeczeństwa obywatelskiego zostanie ostatecznie pogrzebana. Trudno zrozumieć o co w tym wszystkim chodzi, trudno zmobilizować się, aby w tym uczestniczyć – łatwo przewidzieć tylko efekty. I jeszcze głębsze niż dziś podziały.