Krzysztof Turzański - Sława Umińska-Kajdan

2020-08-13

Współczesne “dziennikarstwo”

TVP wyemitowała materiał o zaśmieconym placu Marii i Lecha Kaczyńskich w Lublinie. Uderzenie we władze miasta było celne i bolesne, jednak… całkowicie nieprawdziwe. Kamery miejskiego monitoringu zarejestrowały reportera TVP rozrzucającego śmieci przed nagraniem, żeby stworzyć właściwy klimat. Właściwie należy nazwać to wprost… mamy do czynienia z nową formą hejtu…

Komentarz miasta jest następujący:

“Hej TVP 3 Lublin!
Nie nadążymy sprzątać śródmieścia jeśli tak będziecie robić swoje “dziennikarstwo”. Najwyraźniej dziś śmieci na placu Lecha Kaczyńskiego było za mało, więc reporter TVP Lublin Tomek Zalewa dodał coś od siebie, żeby news był bardziej wstrząsający. Tak się złożyło, że “rzetelną” telewizyjną robotę nagrała kamera Centrum Monitoringu Wizyjnego Miasta Lublin. W najbliższych dniach w okolicy zacznie się pojawiać tam więcej patroli Straży Miejskiej i policji, więc może jeśli chcecie nagrywać swoimi kamerami więcej materiałów w podobnym stylu, to lepiej omijajcie Plac Lecha Kaczyńskiego, bo będą mandaty.”

Jeśli tak dzisiaj wygląda “dziennikarstwo” to dobrze, że już nie jestem w branży, bo to po prostu zaczyna być wstyd. Nie ma odpowiedzialności za słowa. Można powiedzieć każde kłamstwo, bo nikt nie potrafi go odróżnić od faktów. Dlatego odróżnienie dziś dziennikarza od hejtera, prawdziwej informacji od “fejku” jest niezwykle trudne. Etyka? Etos dziennikarski? Nie obowiązują żadne zasady, nie ma prawa, którego należy przestrzegać. “Dziennikarstwo” internetowe takie jest od dawna, ale Telewizja Publiczna? Przyzwyczailiśmy się do nierzetelności w okresach wyborczych i materiałach politycznych, ale widać, że choroba się rozprzestrzenia…

Nieco bliżej, bo u nas na Śląsku – nie jest dużo lepiej. Mamy polityczną wojnę w Urzędzie Marszałkowskim i nagle… pojawia się anonimowa (a jakże) gazeta. Teksty nie są podpisane, Czytelnikom wmawia się, że pismo ma 300 tysięcy nakładu, a jego redakcja znajduje się w Paryżu. Z kolei redaktorem naczelnym ma być Pierre Membelle. Tak się dziś uprawia politykę i “dziennikarstwo”. Jak teraz takie informacje zweryfikować? Czy są prawdziwe? Jaka jest wiarygodność autora? Dziś nikt się nawet nie zastanawia. Za to tematy budzą emocje i dyskusje. Łykamy to wszystko, więc cel został osiągnięty.

Nawet na naszym lokalnym podwórku jest podobnie. Podobnie jak w całym kraju, tu również znajdziecie anonimowy “portal informacyjny”, tworzony przez anonimowego “dziennikarza” z wyrafinowanymi fake newsami.

W dzisiejszych czasach sprawa jest jasna. Nie znasz – nie wierz. Najbardziej “wiarygodny” był Zalewa, bo przynajmniej znany z imienia, nazwiska i wizerunku. On też poniesie konsekwencje swojego zachowania. Wizerunkowe i służbowe, bo wobec ujawnienia nagrania TVP nie pozostaje nic innego jak wywalić go z pracy i próbować ratować wizerunek stacji. Polecieć powinien jednak także operator kamery, który to wszystko filmował, a o którym słowa nikt nie powie. Bo mam nadzieję, że Panowie wymyślili to samodzielnie, a nie działali na “zlecenie wyższego szczebla”. Tak czy inaczej to właśnie oni poniosą bezpośrednie konsekwencje.

Swojego wizerunku na szwank nie wystawiają anonimy pokroju świeżo ujawnionego “Pierre Membelle” czy naszego rodzimego “Grzegorza Piekarskiego”, więc mogą pisać co im ślina na język przyniesie i bezkarnie rozrzucać śmieci, żeby materiał był bardziej sensacyjny. Anonimowość jest jednak pozorna, pozorne jest bezpieczeństwo, jak również pozorne jest dziennikarstwo, jakie uprawiają. Innymi słowy – szkoda na to czasu.

Najważniejsze pytanie brzmi, czy prawdziwe dziennikarstwo jeszcze kiedyś powróci.  Czy zamiast “twórców” rozrzucających śmieci i tworzących fałszywe newsy pojawią się autorytety. Dziennikarze, którzy nie pozwolą sobie na szarganie własnego nazwiska. Dobra wiadomość jest taka – zależy to tylko od nas. Media dostosowują się do widzów, słuchaczy i czytelników. Kiedy tylko przestaniemy tolerować chłam, a więc oglądać, słuchać i czytać, kiedy przestaniemy im wierzyć – będą musieli się zmienić.

Zła wiadomość jest taka – nie wydaje mi się, żeby zmiana jakościowa nastąpiła szybko.