Krzysztof Turzański - Sława Umińska-Kajdan

2020-11-05

Zaszczepione dzieci z pierwszeństwem w przedszkolu

W maju Rada Miasta Piekary Śląskie podjęła uchwałę w sprawie wprowadzenia dodatkowego, piątego kryterium przy przyjmowaniu dzieci do przedszkola. Dodatkowe 2 punkty (na 12 możliwych) miały dostawać dzieci szczepione zgodnie z ustawą o obowiązkowych szczepieniach (także dzieci zwolnione przez lekarza).

W uzasadnieniu uchwały napisano: Stan pandemii uświadamia społeczeństwu jak istotne są szczepienia ochronne. Brak w pełni skutecznego lekarstwa i szczepionki przeciw wirusowi SARS-CoV-2 zdestabilizował życie na całym świecie. Z tego faktu wynika, jak ważne jest poddawanie się szczepieniom ochronnym na groźne choroby. Uodpornienie zapewnia odporność nie tylko osobom zaszczepionym, ale również tym, które z różnych względów nie mogą poddać się szczepieniu. Głównym celem odporności zbiorowej jest ochrona najsłabszych osób z populacji, a więc ciężko chorych, osób w podeszłym wieku, czy też dzieci. Uzasadnione zatem jest, aby wykonanie obowiązkowych szczepień ochronnych było kryterium przy kwalifikacji dzieci do przedszkola, przede wszystkim dla ich bezpieczeństwa.

Link do uchwały: http://bip.piekary.pl/?a=40108

Wojewoda wydał rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzając nieważność uchwały.

Link do rozstrzygnięcia nadzorczego wojewody: http://dzienniki.slask.eu/WDU_S/2020/5021/akt.pdf

Miasto skierowało sprawę do WSA (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego), który nie podzielił zdania wojewody – uchylając jego rozstrzygnięcie nadzorcze i przyznając rację radnym Rady Miasta Piekary Śląskie.

Wyrok WSA w Gliwicach z 14 października 2020 r. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/4628B4AB0F

W uzasadnieniu sąd stwierdził m.in.:

(…) Rada Gminy ustalając kryteria na drugim etapie rekrutacji może uwzględnić także interes innych dzieci korzystających z opieki przedszkolnej, które – mimo, że same poddane obowiązkowym szczepieniom – przebywając z dziećmi niezaszczepionymi są bardziej narażone na kontakt z zarazkami. (…)  Wchodzi tu zatem w grę nie tylko interes dziecka polegający na objęciu go wychowaniem przedszkolnym, ale także interes innych dzieci polegający na respektowaniu ich prawa do ochrony zdrowia, a nawet potrzeby społeczne polegające na zapobieganiu epidemiom chorób zakaźnych. Jakkolwiek najistotniejszym kryterium jest dobro dzieci, to jednak nie można zapominać, że przedszkole to nie tylko uczęszczające do niego dzieci, ale także zatrudniony tam personel – nauczycielski i pomocniczy. (…) Zaniechanie poddania dziecka obowiązkowemu szczepieniu stanowi wybór rodziców (opiekunów prawnych) sprzeczny z prawem i jako taki nie może być promowany przez organy władzy publicznej. Rodzice odmawiający poddania dzieci szczepieniu sami je różnicują i nie mogą wymagać by były traktowane na równi z tymi, które przestrzegają obowiązków ustawowych. (…) Konstytucja gwarantuje obywatelom prawo do ochrony zdrowia i w tym celu państwo wprowadza obowiązek ustawowy szczepień ochronnych. Odstępując od wykonania tego obowiązku obywatel naraża się na różnorodne konsekwencje prawne.

W wielu gminach w Polsce kryterium obowiązkowych szczepień już funkcjonuje (Gdańsk, Kraków), nie były one kwestionowane przez wojewodów. WSA w Krakowie wydał podobny jak WSA w Gliwicach wyrok w odpowiedzi na skargę osoby fizycznej (wyrok jest prawomocny). W uzasadnieniu sąd powołał się na pismo Ministra Edukacji z 30 stycznia 2020 r., który uznał, że nie widzi podstaw, aby zmieniać ustawowe kryteria rekrutacji do publicznego przedszkola pod kątem obowiązkowego szczepienia dziecka i wskazał, że w orzecznictwie zaczyna dominować pogląd, że takie kryterium dostępu do publicznego przedszkola lub żłobka nie jest dyskryminujące dla dzieci, których rodzice nie złożyli odpowiedniego oświadczenia oraz na pismo  na pismo Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 28 stycznia 2020 r. w podobnej sprawie dotyczącej żłobków i klubów dziecięcych.

– Trudno nie zadać sobie pytania „Czy Wojewoda Śląski, będący przedstawicielem rządu w terenie prowadzi własną politykę wbrew opiniom ministerstw czy te rozstrzygnięcia nadzorcze to samowola antyszczepionkowca w urzędzie wojewódzkim? – zastanawia się radny Maciej Czempiel.

Ostatnimi czasy wojewoda wyjątkowo często wydaje rozstrzygnięcia nadzorcze niekorzystne dla naszego miasta. Podobnie było w kwestii opłaty za żłobek, gdzie również trzeba było iść do sądu (WSA przyznało rację radnym). Kolejne sprawy czekają na rozstrzygnięcie lub są przygotowywane do przesłania do sądu. Wydłuża to proces uchwalania prawa, ale jest całkowicie zgodne z procedurą.

Wyrok w sprawie kryteriów przyjmowania do przedszkoli jest nieprawomocny. Wojewodzie przysługuje odwołanie do NSA.