Krzysztof Turzański - Sława Umińska-Kajdan

Urząd Miasta Piekary Śląskie zakupił tomograf akustyczny do prześwietlania drzew. Ten specjalistyczny sprzęt służy do bezinwazyjnego badania pnia drzewa, diagnozowania kondycji drzew w zieleni publicznej i określania ich stanu zdrowotnego wykorzystując metodę fal dźwiękowych. Nie zawsze zewnętrzny stan drzewa wskazuje na to, że wnętrze pnia obumarło, a samo drzewo może stanowić zagrożenie. Tomograf pozwala określić stan drewna w pniu, dostarczając informacji o rozmiarze i lokalizacji zgnilizn, wypróchnień czy innych ubytków mających wpływ na stabilność drzewa.

Badania z zastosowaniem tomografu znajdują zastosowanie szczególnie w przypadku:

• zadrzewień ulicznych (ocena zagrożenia dla uczestników ruchu komunikacyjnego)
• drzew w parkach, zieleńcach, alejach miejskich, na cmentarzach itp. (ocena zagrożenia dla mieszkańców i mienia)
• drzew pomnikowych (określenie potrzeby zabezpieczenia drzew i zaplanowanie prac konserwatorskich).

Badania z użyciem tomografu akustycznego będą wykonywane po to, żeby sprawdzić, jeżeli zajdzie taka konieczność, czy wniosek o usunięcie drzewa jest zasadny, bądź w sytuacjach spornych. Dzięki badaniu można dowiedzieć się, którym drzewom można jeszcze pomóc stosując odpowiednie zabiegi, a które niestety czekać będzie wycinka. Tomograf bowiem pozwala określić rozmiar i lokalizację pustek, które powstają w wyniku wypróchnień czy zgnilizny bądź stwierdzić ich brak.

Badanie tomograficzne drzewa obejmuje określenie stanu drewna na przekroju poprzecznym pnia w miejscu pomiaru (tomogram). Poprzez wykonanie pomiarów na kilku wysokościach pnia możliwe jest także wykonanie wizualizacji 3D, obrazującej przebieg zgnilizny w układzie pionowym jak też grubość zdrowej tkanki. Na drzewie umieszcza się kilka czujników, które są ostukiwane młotkiem. Urządzenie mierzy czas rozchodzenia się fali dźwiękowej od uderzenia, pomiędzy czujnikami i na tej podstawie wyświetla wynik. Odczyt prędkości emitowanych fal przekazywany jest do komputera, który za pomocą dedykowanego oprogramowania przetwarza dane i generuje szczegółowy obraz przekroju drzewa na badanej wysokości. Dzięki niemu można również obliczyć wytrzymałość pnia na złamanie na danej płaszczyźnie.

Pierwsze badanie tomografem zostało już wykonane podczas szkolenia pracowników Wydziału Ochrony Środowiska, Gospodarki Odpadami i Rolnictwa Urzędu Miasta Piekary Śląskie.