Krzysztof Turzański - Sława Umińska-Kajdan

2023-05-22

Sytuacja Szpitali Miejskich i Powiatowych na Śląsku

Sytuacja finansowa szpitali miejskich i powiatowych w województwie śląskim – o tym rozmawiali prezydenci miast z naszego regionu w ramach Konwentu Prezydentów Miast na Prawach Powiatu, który działa przy Śląskim Związku Gmin i Powiatów. Spotkanie ciekawe i może stanowić dobrą odpowiedź dla internautów z Piekar Śląskich, którzy raz po raz zarzucają “złe zarządzanie szpitalem” i jego “zadłużanie”. Jak się okazuje strata rzędu 1,5 miliona złotych miesięcznie to “standard” w placówkach medycznych i powody tego stanu rzeczy bynajmniej nie zależą od prezydentów, prezesów czy dyrektorów placówek

W trakcie obrad nie zabrakło głosu Władysława Perchaluka, Prezesa Zarządu Związku Szpitali Powiatowych Województwa Śląskiego, który wypunktował główne przyczyny złej kondycji finansowej szpitali powiatowych (warto przypomnieć, że Władysław Perchaluk dobrze zna piekarski szpital – bo w przeszłości nim zarządzał). Problemem nie jest zarządzanie, bo dyrektorzy dokonują już cudów i dosłownej ekwilibrystyki, żeby utrzymać swoje placówki.  Realne przyczyny to niska wycena procedur medycznych i finansowanie z NFZ znacznie poniżej kosztów, niedoszacowanie niektórych oddziałów, kolejne wzrosty wynagrodzeń, na które nie ma funduszy.

Pomimo wysiłku finansowego i organizacyjnego włożonego na przestrzeni lat przez samorządy, sytuacja finansowa większości szpitali powiatowych nie poprawia się. Narastające zadłużenie szpitali powiatowych jest wynikiem rosnących kosztów udzielania świadczeń (w tym kosztów pracy oraz dostosowania szpitali do obowiązujących wymogów i regulacji prawnych), które nie mają odzwierciedlenia w adekwatnej zmianie wyceny świadczeń medycznych przez NFZ oraz braku finansowania nadwykonań.

Na problemy te nakładają się znaczące braki kadrowe, z którymi boryka się większość szpitali. W takich obiektywnych warunkach (bez zmiany wysokości środków finansowych w systemie ochrony zdrowia), żadne zmiany organizacyjne wprowadzane przez samorządy nie zahamują dalszego narastania zadłużenia. Konieczne jest zwiększanie nakładów finansowych adekwatne do rzeczywistych kosztów ponoszonych przez placówki, co wielokrotnie podkreślali przedstawiciele samorządów lokalnych. Bez tego jakiekolwiek działania nie przyniosą oczekiwanych efektów w postaci wyraźnej poprawy dostępności i jakości usług szpitalnych, bez dalszego zadłużania się jednostek.

Dyrektorzy placówek są mocno zaniepokojeni konsekwencjami nadchodzących lipcowych podwyżek w ochronie zdrowia, ponieważ płace pracownicze stanowią nawet 90 proc. budżetu placówek. Bez rzetelnej wyceny świadczeń, szpitalom nie wystarczy środków na wypłacenie kolejnych podwyżek wymuszonych ustawą. Jeden ze szpitali już teraz wszystkie środki z NFZ wydaje na pensje.

Dyrektorzy różnych placówek podejmowali różne decyzje i podążali w różnych kierunkach. W obecnej sytuacji nie ma jednak dobrych decyzji. To nieustające zarządzanie kryzysem, długami i walka o odłożenie w czasie upadłości.

Powtarzamy to od dawna. Szpital Miejski w Piekarach Śląskich przeszedł ogromną metamorfozę z placówki, gdzie pacjentów na salę operacyjną nosiły pielęgniarki na noszach (po schodach w wąskiej klatce schodowej) do jedynej placówki na Śląsku spełniające wymagania ministerialne. Niestety, nie poszedł za tym przepływ finansowy z Narodowego Funduszu Zdrowia. Za to drastycznie wzrosły koszty. I niestety. Mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego, że samorządy nie powinny finansować systemu opieki zdrowotnej… w praktyce to na barkach miast spoczywa utrzymanie systemu i bez dopłat z budżetów miast żaden z tych szpitali nie mógłby funkcjonować.

Podczas konwentu prezydentów w Świętochłowicach padła natomiast odpowiedź na pytanie co się stało z pieniędzmi z nowego sposobu naliczania składki zdrowotnej. Dlaczego te dodatkowe 13 mld nie trafiło do placówek medycznych? Otóż okazało się, że faktycznie pieniądze ze składki medycznej trafiły do NFZ, ale jednocześnie… NFZ utracił dotację rządową podobnej wysokości. I w praktyce… pieniędzy w systemie nie przybyło. I dziś dalej NFZ płaci za procedury medyczne mniej niż one kosztują. W takiej sytuacji, żeby nie wygenerować straty… potrzeba nie dyrektora a cudotwórcy.

Będą kolejne spotkania, kolejne koncepcje, apele do rządu… System Ochrony Zdrowia trzeba zreformować na szczeblu krajowym, a nie lokalnym.