Krzysztof Turzański - Sława Umińska-Kajdan

2013-03-01

1 marca Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych

„Szli wyprostowani wśród tych, co na kolanach, wśród odwróconych plecami i obalonych w proch.”

Z. Herbert

1 marca, już po raz trzeci, obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych. W 2011 roku dokonała się pełna rehabilitacja żołnierzy II konspiracji walczących najpierw z okupantem niemieckim, a później sowieckim w latach 1944-1963. Datę1 marca przyjęto dlatego, że w tym dniu w 1951 r. w więzieniu mokotowskim rozstrzelano strzałem w tył głowy-ulubionym sposobem oprawców z UB, szkolonym przez NKWD-przywódców ostatniego Zarządu Zrzeszenia WiN z ppłk. Łukaszem Cieplińskim na czele.
W całym kraju, także na Śląsku, uczczono ich pamięć organizując uroczyste apele z udziałem wojska, otwierając wystawy, odprawiając msze św. w ich intencji. Najsłynniejszymi żołnierzami walczącymi na śląskiej ziemi byli m.in. Stefan Gurtler ps. „Tse”, syn powstańca śląskiego, organizator Konspiracyjnego Wojska Polskiego (zdjęcie poniżej) i Piotr Woźniak ps. „Wir” z Bytomia autor słynnej książki „Zapluty karzeł reakcji.”

Niezwykle trafnie do oceny walki żołnierzy niezłomnych pasują słowa wypowiedziane przez przywódcę powstania węgierskiego z 1848 r.-Lajosa Kossutha:

 „Nie zwyciężyliśmy, lecz walczyliśmy.
Nie złamaliśmy tyranii, lecz powstrzymaliśmy jej pochód.
Nie obroniliśmy Kraju, lecz broniliśmy Go.
I jeżeli kiedyś napisana zostanie nasza historia, będziemy mogli powiedzieć, że stawialiśmy opór.”