Krzysztof Turzański - Sława Umińska-Kajdan

2019-04-19

Chcą inwestycji bez awantur

Osiedle Wieczorka przejdzie kompleksową rewitalizację. Budynki zostaną ocieplone i podłączone do centralnego ogrzewania – to sukces. Wszystko prawdopodobnie zostanie wykonane bez współpracy z Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska – to porażka. ZGM rozpoczął ściąganie tablic informujących o dofinansowaniu tego projektu. Mieszkańcy nie chcą już dalszej współpracy na takich warunkach i w takiej atmosferze.

Pierwsze dziewięć umów z powodu błędów audytora wypowiedział Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska. Kolejne pięć umów wypowiedziały wspólnoty mieszkaniowe – podjęły decyzję o realizacji remontu bez udziału WFOŚiGW.

– Stanowisko członków wspólnot mieszkaniowych jest jednoznaczne – wszyscy chcą realizacji remontów i będziemy je kontynuować, w tej chwili nawet wyprzedzamy harmonogram. Natomiast atmosfera jaka powstała wokół tego projektu zniechęca do dalszej współpracy z WFOŚiGW. Mieszkańcy nie chcą kolejnych kontroli i nieprzyjemności, a pracownicy ZGM chcą wykonywać swoje obowiązki w spokoju. Istnieje ryzyko, że wszystkie wspólnoty, nie tylko te wobec których zastrzeżenia przedstawił WFOŚiGW zdecydują się na wypowiedzenie umów. Poinformowałam o tym prezesa funduszu ochrony środowiska Tomasza Bednarka – mówi Wioletta Bielawska, dyrektor ZGM.

Mieszkańcy na tym nie tracą. Zamiast pożyczki z WFOŚiGW wspólnoty mieszkaniowe zaciągają kredyty w bankach. Podobne zasady – gdyż z WFOSiGW miała być pożyczka na okres 20 lat a jedyna różnica to brak umorzeń, które jednak w przypadku zawartych umów i tak miały się pojawić dopiero za kilkanaście lat, a warunkiem ich udzielenia miało być osiągnięcie zadeklarowanych wskaźników ekologicznych. Być może uda się zamiast tego pozyskać dotacje z innego źródła.

Natomiast jeśli chodzi o koszty… – wynegocjowano korzystne warunki finansowe w banku komercyjnym, a mniejsze zabezpieczenia wymagane przez bank pozwalają na sfinansowanie inwestycji na dotychczasowym poziomie funduszu remontowego, w niektórych przypadkach właścicielom kredyt się bardziej opłaca ponieważ w tym sposobie finansowania nie trzeba wpłaty własnej.

Decyzję o wniesieniu wkładu własnego pozostawiono właścicielom, gdyż to ma bezpośrednie przełożenie na wysokość ich miesięcznych opłat.

Jeśli właściciele mieszkań wpłacają wkład własny (tak jak przy współpracy z WFOŚ) – wysokość raty w banku komercyjnym pozwala na obniżenie wymaganej stawki funduszu remontowego, a co za tym idzie obniżenie miesięcznych opłat właścicieli, jednak zdecydowana większość proponuje, aby pozostawić go na dotychczasowym poziomie, aby mieć rezerwę środków finansowych na prace konieczne do wykonania np. malowanie klatek, remont instalacji elektrycznej itp.

– Brak konieczności wpłacania wkładu własnego pieniędzy jest dla niektórych właścicieli dużym ułatwieniem. Nie wszyscy dysponują tak dużą gotówką, a kredyt rozwiązuje ten problem – tłumaczy Bielawska.

Z pięciu wspólnot, które wypowiedziały umowy WFOŚiGW trzy zdecydowały się zostawić wkład własny, a dwie z niego zrezygnowały.

– Nie ukrywam, że moi pracownicy liczą na to, że wypowiemy wszystkie umowy, bo atmosfera w jakiej teraz pracują jest nie do zniesienia. Publiczne oskarżenia o oszustwo i wyłudzenie, przesłuchania w prokuraturze, kontrola CBA. Zrobiliśmy wszystko, żeby poprawić jakość życia mieszkańców i wyremontować zasoby niszczejące od czterdziestu lat i nie spodziewaliśmy się, że zostaniemy tak potraktowani. Wszyscy zastanawiamy się tylko nad tym, że przez wiele miesięcy współpraca układała się dobrze, wspólnie przygotowywaliśmy i poprawialiśmy dokumenty, a wszystko runęło kiedy rozpoczęła się kampania wyborcza. Dziwny zbieg okoliczności – mówi dyrektorka ZGM.

Za wypowiedzeniem umów jest też inny argument. W tej chwili współpraca z WFOŚiGW jest niezwykle trudna. Brak odpowiedzi na pisma (była o tym mowa na sesji Rady Miasta), brak jednoznacznego stanowiska i zawieszenie finansowania na czas nieokreślony, a to w praktyce wstrzymanie prac i wielka niepewność co do finansowania oraz konkretnych terminów. W przypadku rozpoczętych prac budowlanych – nie można sobie na to pozwolić. Wszystko musi być jasno określone i dopięte na ostatni guzik.

Warto zwrócić uwagę, że faktycznie popełnione zostały błędy, ale ten projekt to kilkanaście tysięcy stron i dokumenty przygotowywane przez wiele osób. Na etapie składania – wszystko było wielokrotnie poprawiane. Trzykrotnie ZGM podchodził do procedury konkursowej. Mimo to pojawił się kolejny błąd. Błąd nie został wychwycony przez osoby przygotowujące wniosek, ale nie zauważyli go także pracownicy WFOŚiGW, którzy weryfikowali i sprawdzali dokumenty.

Czy błędów nie można było poprawić i skorygować umów? Na to pytanie będzie można odpowiedzieć po zakończeniu wszystkich kontroli i postępowań. Na pewno sprawie nie pomogło, że opozycja z posłem Jerzym Polaczkiem podgrzewała atmosferę sugerując, że urzędnicy przygotowujący dokumenty to oszuści i przestępcy.

– Przykre, że sprawa ma taki finał, ale na Osiedlu Wieczorka stanowisko ludzi jest jasne. Najważniejsze jest dokończenie remontów i w tej sprawie stoimy wszyscy murem za władzami miasta. Jestem dumny, że tak zmienia się nasze osiedle – to ogromny sukces. Myślę, że poseł Polaczek i prezes funduszu, gdyby chcieli, również mogliby się tym szczycić, niestety stało się inaczej – mówi radny Stanisław Plajzner.

Taki finisz projektu to porażka wszystkich: miasta, zarządcy, ale także funduszu i polityków, którzy potraktowali ten projekt jako paliwo wyborcze.

Miasto i mieszkańcy stracili dofinansowanie, urzędnicy stracili ogromną ilość czasu, a ich praca poszła na marne, poseł (i opozycja) stracili wiarygodność oraz zaufanie mieszkańców, a prezes WFOŚiGW będzie miał problem, bo piekarski projekt był największy i… jedyny w swojej skali. Trudno będzie teraz wykorzystać te środki, wykazać się sukcesami przed ministrem w walce ze smogiem i namówić innych do współpracy…

O tym projekcie mówią dziś wszyscy. Wiele podmiotów pyta o nasze doświadczenia. Dlaczego? Błędy zdarzają się wszystkim, a nikt nie chce z tego powodu trafić przed oblicze prokuratora. Jeśli takie ryzyko istnieje to kredyt… wydaje się znacznie bardziej bezpieczny.

Zdejmowanie tablic ma wymiar symboliczny. Polityki nie należy uprawiać za wszelką cenę, bo skutki mogą być odwrotne od zamierzonych… A zaufanie, które buduje się latami można stracić w kilka chwil.

Z naszej strony mogę jedynie zapewnić: remontów nikt już nie zatrzyma, a my konsekwentnie, z Państwa pomocą – doprowadzimy je do końca. Wszystko zgodnie z hasłem: Razem zmieniamy Piekary Śląskie. W tym przypadku bez Was naprawdę nie dalibyśmy rady.

Przepraszamy za problemy i zamieszanie. Kilkadziesiąt osób dało z siebie wszystko miesiącami przygotowując dokumenty. Niestety, okazało się to niewystarczające. Dziękujemy za wsparcie, które otrzymujemy od Was każdego dnia i za wyrozumiałość. Pracujemy dalej, osiedle zmienia się na naszych oczach. Przed nami jeszcze dwa lata remontów, więc proszę uzbroić się w cierpliwość.