Krzysztof Turzański - Sława Umińska-Kajdan

2026-03-21

Planeta płonie (i to dosłownie)

Zajmujemy się dziś ekologią. Normami. Zakazami. Kolejnymi „ratunkowymi” pomysłami. I wszystko wygląda dobrze. Na papierze. W prezentacjach. W strategiach. Tylko że obok tego świata istnieje drugi. Znacznie bardziej realny. Świat, w którym codziennie coś wybucha. Płoną instalacje paliwowe. Niszczy się infrastrukturę, której odbudowa pochłania kolejne tony stali, betonu i energii. W skali, której nie obejmują żadne lokalne uchwały ani europejskie dyrektywy.

Ukraina. Gaza. Iran.

To nie są odległe obrazki z wiadomości. To element rzeczywistości, w której funkcjonujemy. I ma na nasza planetę znacznie większy wpływ niż normy emisji spalin w Europie.

Dlatego zderzmy to co się dzieje na świecie z tym, co robimy tutaj.

Likwidujemy piece. Inwestujemy w OZE. Ograniczamy emisję spalin. Wprowadzamy ograniczenia. Podnosimy koszty życia. Dokładamy kolejne obowiązki – często w dobrej wierze, często z przekonaniem, że to konieczne.

Tylko że równolegle gdzie indziej niszczy się wszystko na poziomie, który de facto kasuje efekty tych działań.  Jedna płonąca rafineria. Jeden dzień intensywnych działań wojennych. Jedna seria bombardowań. I nagle całe nasze „oszczędzanie emisji” zaczyna wyglądać jak działanie punktowe wobec problemu o zupełnie innej skali.

Tu pojawia się podstawowe pytanie – czy my w ogóle rozmawiamy o tym samym problemie?

Bo jeśli mówimy o ochronie środowiska, to nie można udawać, że wojny, zbrojenia i globalna polityka są tematem pobocznym. One są w samym centrum.

Najtrudniejsze jest to, czego nie kontrolujemy.

Globalne decyzje. Najwięksi gracze. Kraje, które zwiększają emisję, zamiast ją ograniczać. Konflikty, które niszczą środowisko w tempie, którego nie da się „zrównoważyć” żadnym programem dopłat.  My mamy być coraz bardziej „eko”.  A jednocześnie świat wcale nie idzie w tym samym kierunku.

I to nie jest argument przeciwko ekologii. To jest argument za tym, żeby w końcu zacząć mówić o niej poważnie. Szeroko. Globalnie. Bez udawania, że problem da się rozwiązać w jednej części świata. W Europie. To zaczyna ocierać się o śmieszność.

Jesteśmy coraz bardziej restrykcyjni lokalnie…
i coraz bardziej bezradni globalnie.

Cieszę się z likwidacji pieców węglowych – bo realnie zmieniło to lokalnie jakość powietrza, którym oddychamy. I efekt jest super. To zwyczajnie widać i czuć na Osiedlu Wieczorka. I to są rzeczy, w które warto inwestować. Coś co przynosi bezpośrednią korzyść mieszkańcom. Ale wieczne podkręcanie śruby, normy emisji – rosnące koszty życia – to wszystko planety nie uratuje, tylko utrudni nam życie.

Chcemy ratować planetę? Na początek przestańmy ją wypalać nieustającymi wojnami.

Naprawdę chciałbym, żeby ktoś policzył o ile udało się w ostatnich czterech latach ograniczyć emisję w UE. A ile tej emisji udało się “wyprodukować” w Ukrainie podczas działań wojennych. Jestem przekonany, że… wszystko co zrobiliśmy w momencie rozpoczęcia wojny straciło sens. A przecież to nie jedyny konflikt zbrojny na świecie.

Widziałem gdzieś wyliczenia oszczędności UE i zwiększenia emisji w Chinach. Nie wiem na ile były wiarygodne (co dzisiaj jest), ale dobrze to nie wyglądało.

Myślicie, że kiedyś mówiąc o ekologii i ratowaniu planety zaczniemy o tym mówić globalnie?