Krzysztof Turzański - Sława Umińska-Kajdan

2015-09-17

Problemy z CO

Jest poważne zamieszanie związane ze środkami unijnymi, które miały być przeznaczone na podłączenie budynków do centralnego ogrzewania. Z programu wyeliminowano wspólnoty mieszkaniowe, co w praktyce oznacza, że w Piekarach Śląskich podpiąć będzie można zaledwie… pięć budynków. Budynków pojedynczych i mocno rozrzuconych po osiedlu. Mam wrażenie, że ktoś nie ma pojęcia o tym co robi i jakie będą konsekwencje takich decyzji. Napisaliśmy do marszałka w tej sprawie, także inne miasta i wspólnoty mieszkaniowe sygnalizują wprost, że takie warunki konkursowe uniemożliwią kompleksowe działania i w praktyce nie pozwolą na rozwiązanie problemu. Jaki jest efekt? W tej chwili trudno powiedzieć. Ostateczna decyzja ma zapaść w październiku. Mam nadzieję, że będzie uwzględniać interesy mieszkańców. W przypadku “czarnego scenariusza” będziemy szukali innego sposobu sfinansowania tej inwestycji.

Zobacz treść listu do marszałka

Szanowny Panie Marszałku,

W związku z ogłoszeniem oraz późniejszym anulowaniem konkursów o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej IV Efektywność energetyczna, odnawialne źródła energii i gospodarka niskoemisyjna, Poddziałanie 4.3.1 Efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii w infrastrukturze publicznej i mieszkaniowej – ZIT (nabór nr RPSL.04.03.01-IZ.01-24-006/15) oraz Poddziałanie 4.3.2 Efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii w infrastrukturze publicznej i mieszkaniowej – RIT (nabór nr RPSL.04.03.02-IZ.01-24-007/15) chciałam wyrazić naszą dezaprobatę wobec usunięcia wspólnot mieszkaniowych z katalogu beneficjentów mogących ubiegać się o dofinansowanie w ramach przedmiotowych konkursów. Z punktu widzenia celu szczegółowego działania, jakim jest Zwiększona efektywność energetyczna w sektorze publicznym i mieszkaniowym decyzja ta wydaje się być całkowicie niezrozumiała. Analiza przewidzianych obligatoryjnych wskaźników rezultatu (stopień redukcji PM10, ilość zaoszczędzonej energii elektrycznej, ilość zaoszczędzonej energii cieplnej, zmniejszenie zużycia energii końcowej w wyniku realizacji projektu) również potwierdza, iż wykluczenie wspólnot mieszkaniowych z możliwości ubiegania się o wsparcie w ramach konkursów do działania 4.3 jest sprzeczne z celami zdefiniowanymi dla tego działania.

Miasto Piekary Śląskie przygotowywało do zgłoszenia w ramach konkursu do działania 4.3 kompleksowy, kilkuetapowy projekt obniżenia niskiej emisji na Osiedlu Wieczorka, obejmujący łącznie 82 budynki wielorodzinne pozostające w zarządzie Wspólnot Mieszkaniowych, gdzie dominującym udziałowcem jest Miasto Piekary Śląskie, działające poprzez Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w Piekarach Śląskich. Projekt zakładał kompleksową termomodernizację budynków wraz z ich przyłączeniem do sieci ciepłowniczej i był zaplanowany jako rozwiązanie o charakterze modelowym, zarówno ze względu na zakres przedsięwzięcia, jak i skalę ograniczenia zjawiska niskiej emisji. W chwili obecnej wszystkie 82 budynki posiadają niezależne źródła ciepła (piece węglowe) w każdym mieszkaniu, co sprawia, iż w nie tylko w okresie jesienno-zimowym (ogrzewanie pomieszczeń) ale również w okresie wiosenno-letnim (przygotowanie CWU oraz posiłków) powietrze na Osiedlu Wieczorka jest bardzo zanieczyszczone, co przekłada się na zagrożenia zdrowotne i obniżony komfort mieszkańców. Do kwestii związanych z emisją zanieczyszczeń i wysokim zużyciem energii (budynki pochodzą z lat 50/60 ubiegłego wieku i nie zostały do tej pory poddane termomodernizacji) dochodzą problemy logistyczne w okresie, kiedy rozpoczynają się wzmożone dostawy opału do – co należy podkreślić – każdego mieszkania. Szansą na poprawę istniejącego stanu rzeczy, zarówno lokalnie – na Osiedlu Wieczorka, jak i w skali całego miasta, są wyłącznie kompleksowe działania inwestycyjne, co nie może odbyć się bez wsparcia preferencyjnego w postaci dotacji. Odcięcie opisywanego przedsięwzięcia od wsparcia dotacyjnego w ramach działania 4.3 stawia pod znakiem zapytania całą inwestycję gdyż alternatywą jest najprawdopodobniej finansowanie zwrotne planowane w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Sformułowanie „najprawdopodobniej” zostało użyte celowo aby podkreślić niestabilność kontekstu programowego (brak jasnej demarkacji pomiędzy RPO i POIS) w jakim musimy planować tak znaczącą inwestycję, jaką jest modernizacja 82 budynków. Finansowanie zwrotne, nawet jeżeli będzie ono miało charakter preferencyjny, nie stanowi realnej alternatywy w przypadku przedmiotowej inwestycji gdyż Osiedle Wieczorka obejmuje budynki komunalne zamieszkiwane głównie przez osoby niezamożne i średnio zamożne, które nie będą w stanie pozwolić sobie na dodatkowe obciążenia budżetu rodzinnego dla pokrycia pełnych kosztów realizacji inwestycji.

Wobec faktu, iż wspólnoty mieszkaniowe są uwzględnione w katalogu beneficjentów działania 4.3 w obecnej wersji Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020 (były także w wersjach archiwalnych), biorąc pod uwagę także opis Osi Priorytetowej IV, gdzie czytamy iż „Istotnym zakresem działań będzie poprawa efektywności energetycznej, zarówno w przedsiębiorstwach jak i w sektorze publicznym i mieszkaniowym (budynki wielorodzinne) poprzezgłęboką, kompleksową modernizację energetyczną”, niezrozumiałe dla nas jest ich usuniecie z katalogu podmiotów uprawnionych do ubiegania się o środki pomocowe w ramach planowanego konkursu. Zabudowa wielomieszkaniowa cechuje się koncentracją terytorialną (skupienie całych grup budynków na niewielkim terenie) w odróżnieniu od budynków użyteczności publicznej, które są mocno rozproszone nie tylko na terenie Piekar Śląskich ale i każdej gminy. Z punktu widzenia efektu ekologicznego i ograniczania niskiej emisji, kompleksowe działania skoncentrowane terytorialnie są znacznie skuteczniejsze niż rozproszone działania punktowe więc wykluczenie z konkursu podmiotów mogących zapewnić najbardziej efektywną realizację zakładanych celów działania jest rozwiązaniem tyleż niezrozumiałym, co nieskutecznym.

Mając na uwadze cele szczegółowe IV osi priorytetowej, gdzie wprost jest mowa o zwiększeniu efektywności energetycznej w sektorze publicznym i mieszkaniowym, zwracam się do Pana Marszałka z postulatem dotyczącym przywrócenia wspólnot mieszkaniowych do katalogu beneficjentów konkursów planowanych w ramach działania 4.3.