Krzysztof Turzański - Sława Umińska-Kajdan

2026-02-09

O przyszłości Szybu Julian

Na początku 2025 roku miasto zrobiło ważny krok. Podpisany został akt notarialny dotyczący przejęcia od Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. szybu Julian I, zlokalizowanego na terenie dawnej KWK Julian. To moment symboliczny, ale przede wszystkim bardzo konkretny – otwierający drogę do dalszych działań.

Dziś trwają prace nad programem funkcjonalno-użytkowym. To on będzie podstawą do przygotowania projektu zagospodarowania całego terenu. Same roboty inwestycyjne planowane są na 2027 rok. Co ważne, finansowanie jest już zabezpieczone. Z funduszy unijnych pozyskano na ten cel 8,2 mln zł.

Pierwsza koncepcja wzbudziła duże zainteresowanie mieszkańców i dyskusję nad proponowanymi rozwiązaniami. Pojawiło się kilka nowych koncepcji i pomysłów, które zostaną wzięte pod uwagę.

Szyb Julian I zostanie zachowany. Wokół niego ma powstać przestrzeń rekreacyjna dostępna dla mieszkańców. Wstępne założenia obejmują iluminację szybu, wieżę widokową, tężnię solankową, plac zabaw, wybieg dla psów oraz parkingi. Całość ma funkcjonować jako park kieszonkowy – z zielenią, nasadzeniami i wyraźnie wydzielonymi strefami wypoczynku. W trakcie konsultacji mieszkańcy zgłosili wiele dodatkowych pomysłów, dlatego ostateczny projekt z pewnością jeszcze się zmieni i doprecyzuje.

To kolejny sygnał, że Piekary Śląskie poważnie podchodzą do ochrony górniczego dziedzictwa i postindustrialnych zabytków. Nie na zasadzie symboli, ale realnych decyzji i pieniędzy.

Miasto już wcześniej zagwarantowało finansowanie na zachowanie obiektu i jego właściwe wyeksponowanie. Łącznie mówimy o 8,2 mln zł w ramach dwóch projektów. Pierwszy z nich – „Zwiększenie roli kultury i turystyki poprzez rewitalizację Wieży Wyciągowej szybu Julian I w Piekarach Śląskich” – realizowany będzie w ramach działania 9.1 Programu Fundusze Europejskie dla Śląskiego 2021–2027. Dofinansowanie wynosi 4 204 643,74 zł i obejmuje rewitalizację wieży wraz z zagospodarowaniem przyległego terenu, zabezpieczenie obiektu o wysokiej wartości historycznej oraz wzmocnienie oferty turystycznej regionu.

Drugi projekt – „Rewitalizacja obiektu po byłej KWK Julian w Piekarach Śląskich” – realizowany jest w ramach działania 10.9 tego samego programu. W tym przypadku dofinansowanie wynosi 4 004 224,67 zł. Zakres prac obejmuje adaptację wieży wyciągowej na cele społeczne, edukacyjne i turystyczne, w tym budowę windy górniczej.

Szyb Julian I ma szansę stać się jedną z wizytówek Piekar Śląskich. Miejscem, które łączy górniczą tradycję z nową funkcją i nową energią.

Warto pamiętać, że nie rozmawiamy tylko o szybie. Jest też chodnik ćwiczebny, który chcemy także zagospodarować.

Zdjęcia szybu Julian I: Gryfny Fliger Piekary Śląskie.